بهترین روش استفاده روزانه از خودرو پلاگین هیبرید چیست؟

خودروهای پلاگین هیبرید برای یک سناریوی مشخص ساخته شده‌اند؛ استفاده از انرژی الکتریکی در مسیرهای روزمره و تکیه بر موتور بنزینی زمانی که مسیر طولانی‌تر می‌شود یا زمانی‌که توان بیشتری مورد نیاز است. همین ترکیب باعث می‌شود روش استفاده از یک پلاگین هیبرید با خودروی بنزینی یا حتی هیبرید معمولی یکسان نباشد.

باتری در خودروهای پلاگین هیبرید ظرفیت بیشتری نسبت به هیبریدهای معمولی دارد و می‌توان آن را از طریق منبع برق خارجی شارژ کرد. خودرو نیز با توجه به میزان شارژ باتری، سرعت، میزان فشردن پدال گاز، شرایط مسیر و نیاز به توان، بین موتور برقی و بنزینی یا ترکیبی از هر دو جابه‌جا می‌شود.

در نتیجه، برای رسیدن به مصرف سوخت پایین‌تر و استفاده بهتر از قابلیت‌های خودرو، فقط نوع خودرو اهمیت ندارد؛ نحوه استفاده راننده از سیستم پلاگین هیبرید نیز نقش مهمی دارد.

پلاگین هیبرید چگونه کار می‌کند؟

یک سیستم پلاگین هیبرید از چند بخش اصلی تشکیل شده است؛ باتری، موتور الکتریکی، موتور بنزینی، سیستم مدیریت انرژی و مجموعه انتقال قدرت.

باتری انرژی مورد نیاز موتور الکتریکی را تأمین می‌کند و خودرو می‌تواند در شرایط مناسب بدون روشن شدن موتور بنزینی حرکت کند. با کاهش شارژ باتری یا افزایش نیاز به توان، موتور بنزینی نیز می‌تواند وارد مدار شود.

در زمان کاهش سرعت و ترمزگیری نیز بخشی از انرژی جنبشی خودرو توسط سیستم ترمز احیاکننده یا Regenerative Braking به انرژی الکتریکی تبدیل و به باتری بازگردانده می‌شود.

بنابراین نباید سیستم پلاگین هیبرید را به دو بخش کاملاً جداگانه تقسیم کرد. خودرو دائماً پارامترهایی مانند میزان شارژ باتری، سرعت، شرایط مسیر و نیاز به توان را بررسی می‌کند و بر اساس آن تصمیم می‌گیرد از کدام منبع انرژی یا چه ترکیبی از آن‌ها استفاده کند.

بهترین روش استفاده روزانه از پلاگین هیبرید

۱. باتری را منظم شارژ کنید

یکی از مهم‌ترین مزیت‌های پلاگین هیبرید نسبت به هیبرید معمولی، امکان شارژ باتری از یک منبع برق خارجی است. اگر این قابلیت عملاً استفاده نشود، بخش مهمی از مزیت سیستم پلاگین هیبرید نیز بلااستفاده می‌ماند.

میزان مصرف سوخت یک پلاگین هیبرید تا حد زیادی به نحوه استفاده از شارژ باتری بستگی دارد. اگر خودرو به‌طور منظم شارژ شود و مسیرهای روزانه در محدوده پیمایش برقی آن قرار داشته باشند، می‌توان بخش قابل توجهی از رفت‌وآمد را بدون مصرف بنزین انجام داد.

در مقابل، اگر باتری مرتب شارژ نشود، خودرو ناچار است سهم بیشتری از مسیر را با موتور بنزینی طی کند و مصرف سوخت آن می‌تواند به یک خودروی هیبریدی مشابه نزدیک شود.

برای استفاده روزمره، یکی از روش‌های ساده این است که خودرو پس از پایان استفاده روزانه، در صورت فراهم بودن شرایط، به شارژ متصل شود تا برای استفاده بعدی انرژی کافی در اختیار داشته باشد.

۲. حالت EV را برای مسیرهای مناسب نگه دارید

حالت EV برای زمانی طراحی شده که خودرو بتواند با تکیه بر موتور الکتریکی حرکت کند. مسیرهای شهری، رفت‌وآمدهای کوتاه، ترافیک و شرایطی که نیاز به شتاب‌گیری شدید وجود ندارد، معمولاً از بهترین موقعیت‌ها برای استفاده از انرژی باتری هستند.

اما EV به این معنا نیست که موتور بنزینی تحت هیچ شرایطی روشن نمی‌شود.

اگر راننده شتاب زیادی بگیرد، سرعت بالا برود، سطح شارژ باتری کاهش پیدا کند یا سیستم به توان بیشتری نیاز داشته باشد، ممکن است موتور بنزینی وارد مدار شود. حتی استفاده از سیستم تهویه در برخی شرایط می‌تواند روی نحوه مدیریت انرژی تأثیر بگذارد.

بنابراین روشن شدن موتور بنزینی لزوماً نشانه وجود ایراد نیست. در بسیاری از مواقع، این تصمیم حاصل محاسبه سیستم مدیریت انرژی برای تأمین توان مورد نیاز خودرو است.

۳. در حالت Hybrid، مدیریت انرژی را به خودرو بسپارید

در حالت Hybrid، موتور الکتریکی و موتور بنزینی می‌توانند در کنار یکدیگر کار کنند. سیستم مدیریت انرژی با توجه به شرایط رانندگی تعیین می‌کند کدام منبع انرژی نقش بیشتری داشته باشد.

ممکن است هنگام حرکت با سرعت پایین یا شتاب‌گیری سبک، موتور الکتریکی سهم بیشتری از تأمین توان داشته باشد و در زمان نیاز به قدرت بالاتر، موتور بنزینی نیز وارد مدار شود.

به همین دلیل، در حالت Hybrid لازم نیست راننده دائماً تلاش کند موتور بنزینی را خاموش نگه دارد یا شارژ باتری را روی یک عدد مشخص حفظ کند. در حالت عادی، سیستم خودرو برای توزیع توان بر اساس منطق طراحی‌شده عمل می‌کند.

البته عملکرد حالت‌های رانندگی در همه خودروهای پلاگین هیبرید یکسان نیست. حالت‌هایی مانند EV، Hybrid، Save و Charge ممکن است در مدل‌های مختلف عملکرد متفاوتی داشته باشند. برای همین، مرجع اصلی شناخت این حالت‌ها، دفترچه راهنمای همان خودرو است.

۴. تنظیمات شارژ را متناسب با شرایط استفاده انتخاب کنید

یکی از نکاتی که در استفاده روزمره از پلاگین هیبرید اهمیت دارد، تفاوت میان مصرف مستقیم انرژی باتری و شارژ کردن باتری با موتور بنزینی است.

فرض کنید پس از هر بار استفاده، امکان شارژ مجدد خودرو را دارید و باتری در طول مسیر حدود ۳۰ درصد از ظرفیت خود را از دست می‌دهد. اگر تنظیمات خودرو به‌گونه‌ای باشد که برای حفظ سطح شارژ در یک محدوده بالا، موتور بنزینی مرتباً برای تولید انرژی الکتریکی وارد مدار شود، بخشی از بنزین صرف تأمین انرژی باتری خواهد شد.

در چنین شرایطی، اگر هدف استفاده اقتصادی در مسیرهای روزمره باشد، معمولاً بهتر است از ظرفیت باتری در زمان مناسب استفاده شود و شارژ آن به‌وسیله موتور بنزینی تنها زمانی انجام شود که خودرو و شرایط مسیر به آن نیاز دارند.

به بیان ساده، اگر در پایان روز امکان شارژ از منبع خارجی را دارید، دلیلی ندارد بخش زیادی از انرژی مورد نیاز باتری را با مصرف بنزین تأمین کنید.

البته نحوه تنظیم حداقل یا حداکثر سطح شارژ، عملکرد حالت‌های Save و Charge و زمان ورود موتور بنزینی به مدار در هر خودرو متفاوت است. بنابراین عدد مشخصی مانند ۶۰ یا ۷۵ درصد را نمی‌توان به‌عنوان یک تنظیم عمومی برای تمام پلاگین هیبریدها توصیه کرد و باید دستورالعمل سازنده همان خودرو را در نظر گرفت.

در سفرهای طولانی چگونه انرژی را مدیریت کنیم؟

تفاوت مهم پلاگین هیبرید با خودروهای معمولی زمانی بیشتر مشخص می‌شود که پای سفرهای طولانی به میان می‌آید.

اگر تمام انرژی باتری را در ابتدای سفر و در شرایطی مصرف کنید که استفاده از موتور الکتریکی مزیت زیادی ندارد، ممکن است در ادامه مسیر برای شرایطی که رانندگی برقی کاربرد بیشتری دارد، شارژ کافی در اختیار نداشته باشید.

به همین دلیل، بسیاری از خودروهای پلاگین هیبرید حالت‌هایی برای حفظ بخشی از شارژ باتری در اختیار راننده قرار می‌دهند. در یک سفر بین‌شهری طولانی، برای مثال می‌توان بسته به امکانات خودرو، بخشی از انرژی باتری را برای ورود به شهر، حرکت در ترافیک یا مسیرهای کم‌سرعت‌تر نگه داشت.

این رویکرد یک قاعده ثابت برای تمام خودروها نیست؛ منطق مدیریت انرژی و نحوه عملکرد حالت‌های مختلف در هر مدل متفاوت است. نکته اصلی این است که انرژی باتری را برای شرایطی مصرف کنید که استفاده از موتور الکتریکی در آن بیشترین فایده را دارد.

چگونه با پلاگین هیبرید اقتصادی‌تر رانندگی کنیم؟

کاهش مصرف سوخت در پلاگین هیبرید فقط با انتخاب حالت EV اتفاق نمی‌افتد. نحوه رانندگی نیز مستقیماً روی میزان انرژی مصرف‌شده تأثیر دارد.

شتاب‌گیری نرم داشته باشید

فشار ناگهانی روی پدال گاز، به‌خصوص هنگام رانندگی برقی، می‌تواند توان زیادی از باتری دریافت کند. شتاب‌گیری تدریجی کمک می‌کند انرژی با سرعت کمتری مصرف شود و در شرایط مشابه، پیمایش برقی بیشتری به دست آید.

از ترمز احیاکننده استفاده کنید

هنگام کاهش سرعت، سیستم ترمز احیاکننده می‌تواند بخشی از انرژی جنبشی خودرو را دوباره به انرژی الکتریکی تبدیل کند.

به همین دلیل، پیش‌بینی شرایط مسیر و کاهش سرعت تدریجی، در شرایطی که سیستم خودرو اجازه می‌دهد، می‌تواند نسبت به شتاب‌گیری و ترمزگیری‌های شدید بهره‌وری بیشتری داشته باشد.

البته ترمز احیاکننده به معنای بازگرداندن تمام انرژی مصرف‌شده به باتری نیست؛ بخشی از انرژی در هر مرحله از تبدیل و انتقال از دست می‌رود.

بی‌دلیل به خودرو فشار وارد نکنید

شتاب‌گیری‌های مکرر، رانندگی تهاجمی و سرعت بالا باعث افزایش مصرف انرژی می‌شوند و ممکن است موتور بنزینی را نیز بیشتر وارد مدار کنند.

رانندگی اقتصادی به معنی حرکت بسیار آهسته نیست. هدف این است که توان خودرو متناسب با شرایط مسیر استفاده شود و انرژی بدون دلیل برای شتاب‌گیری یا کاهش سرعت‌های پی‌درپی مصرف نشود.

نگهداری صحیح از باتری پلاگین هیبرید

باتری پلاگین هیبرید بخشی از یک سیستم مدیریت‌شده است و نگهداری صحیح از آن فقط به نحوه شارژ کردن محدود نمی‌شود.

رعایت برنامه سرویس‌های دوره‌ای، استفاده از تجهیزات شارژ مورد تأیید سازنده و توجه به هشدارهای مربوط به باتری و سیستم مدیریت انرژی اهمیت دارد.

در عین حال، بزرگ‌تر بودن باتری به این معنا نیست که سایر سرویس‌های خودرو دیگر اهمیتی ندارند. پلاگین هیبرید همچنان موتور احتراقی، سیستم انتقال قدرت، سیستم تعلیق، ترمزها و مجموعه‌های مکانیکی مختلفی دارد که نیازمند سرویس و بررسی هستند.

از سوی دیگر، سیستم الکتریکی و باتری معمولاً نسبت به مجموعه موتور و قطعات مکانیکی به نگهداری دوره‌ای کمتری نیاز دارند، اما مشاهده هرگونه هشدار یا عملکرد غیرعادی در این بخش‌ها باید جدی گرفته شود و توسط فرد متخصص بررسی شود.

اگر خودرو برای مدت طولانی متوقف می‌ماند نیز بهتر است سطح شارژ باتری مطابق دستورالعمل سازنده تنظیم شود و خودرو با شارژ بسیار پایین برای مدت طولانی رها نشود.

نتیجه‌گیری

پلاگین هیبرید زمانی بیشترین بهره‌وری را دارد که از هر دو بخش سیستم، یعنی موتور الکتریکی و موتور بنزینی، در شرایط مناسب استفاده شود.

برای رفت‌وآمدهای روزانه و مسیرهای کوتاه، شارژ منظم باتری و استفاده از حالت EV می‌تواند سهم مصرف برق را افزایش دهد. در سفرهای طولانی نیز مدیریت شارژ و استفاده از حالت Hybrid می‌تواند کمک کند انرژی باتری برای شرایطی که استفاده از موتور الکتریکی مزیت بیشتری دارد، حفظ شود.

در کنار این موارد، شتاب‌گیری نرم، استفاده صحیح از ترمز احیاکننده، پرهیز از رانندگی تهاجمی و انجام سرویس‌های دوره‌ای نیز در بهره‌وری خودرو نقش دارند.

بنابراین بهترین روش استفاده از پلاگین هیبرید این نیست که همیشه موتور بنزینی خاموش باشد یا تمام مسیر با حالت EV طی شود. استفاده درست زمانی اتفاق می‌افتد که راننده بداند چه زمانی انرژی باتری را مصرف کند، چه زمانی آن را حفظ کند و چه زمانی اجازه دهد سیستم مدیریت انرژی خودرو بین موتور برقی و بنزینی تصمیم بگیرد.