777 پریمیوم: خرید خودرو برقی دست دوم، در بسیاری از موارد همان بررسی‌های معمول خرید یک خودروی کارکرده را دارد؛ اما به دلیل ساختار فنی متفاوت خودروهای برقی، چند بخش مهم دیگر نیز باید با دقت بررسی شود. سلامت بدنه، شاسی، میزان کارکرد، سیستم تعلیق، وضعیت کابین و کیفیت روکش صندلی‌ها از جمله مواردی هستند که در خرید هر خودروی کارکرده اهمیت دارند.
با این حال، در خودروهای برقی بخش‌هایی مانند مجموعه باتری، سیستم مدیریت باتری، سیستم انتقال انرژی و مجموعه شارژ نیز سهم مهمی در وضعیت فنی و ارزش خودرو دارند. به همین دلیل، هنگام خرید خودرو برقی دست دوم نباید تنها به عدد درج‌شده روی کلاستر یا ظاهر خودرو اکتفا کرد.
سابقه شارژ، سلامت باتری، عملکرد سیستم مدیریت باتری و وضعیت تجهیزات شارژ از جمله مواردی هستند که بهتر است پیش از خرید و ترجیحاً توسط متخصص بررسی شوند.
بررسی سلامت باتری خودرو برقی
مهم‌ترین بخش در بررسی یک خودروی برقی کارکرده، مجموعه باتری آن است. باتری خودروهای برقی نیز مانند سایر باتری‌ها با گذشت زمان و افزایش چرخه‌های شارژ، به‌تدریج دچار فرسایش می‌شود.
با این حال، سن خودرو یا میزان پیمایش به‌تنهایی نمی‌تواند وضعیت باتری را مشخص کند. نحوه نگهداری خودرو، شرایط محیطی، دمای محل استفاده و شارژ، نوع مسیر و جاده، چرخه‌های شارژ و کیفیت تجهیزات شارژ نیز می‌توانند بر وضعیت باتری تأثیرگذار باشند.
برای مثال، استفاده از خودرو در شرایط دمایی بسیار سرد یا بسیار گرم، عبور مکرر از مسیرهای نامناسب و پرفرازونشیب که احتمال برخورد کف خودرو با زمین وجود دارد و استفاده از تجهیزات شارژ نامناسب، از عواملی هستند که باید هنگام بررسی سابقه خودرو مورد توجه قرار گیرند.
یکی از مهم‌ترین شاخص‌هایی که در زمان خرید خودرو برقی دست دوم باید بررسی شود، SOH یا State of Health باتری است. این شاخص، وضعیت ظرفیت قابل استفاده باتری را در مقایسه با ظرفیت آن در شرایط اولیه نشان می‌دهد.
بنابراین ممکن است یک خودرو با وجود کارکرد و سن مشخص، باتری‌ای داشته باشد که افت سلامت آن بیشتر از میزان مورد انتظار باشد. در چنین شرایطی، باید علت این میزان افت نیز بررسی شود.
البته کاهش سلامت باتری لزوماً به معنی دست‌کاری کیلومتر خودرو نیست. ممکن است نحوه استفاده، شرایط نگهداری یا نوع شارژ، باعث افزایش استهلاک باتری شده باشد؛ بنابراین بررسی سلامت باتری باید در کنار بررسی کارکرد خودرو انجام شود.
بررسی سابقه شارژ خودرو برقی
سابقه شارژ نیز یکی از اطلاعات مهم هنگام خرید خودرو برقی کارکرده است. نوع و تعداد دفعات شارژ می‌تواند تصویر بهتری از نحوه استفاده قبلی از خودرو ارائه دهد.
برای مثال، استفاده مداوم از شارژ سریع DC می‌تواند در بررسی وضعیت باتری و شارژپذیری آن اهمیت داشته باشد و باید سابقه آن در کنار سایر اطلاعات خودرو مورد ارزیابی قرار گیرد.
سابقه شارژ همچنین می‌تواند در بررسی ارتباط میان میزان کارکرد ثبت‌شده خودرو و وضعیت واقعی آن کمک‌کننده باشد. برای نمونه، تعداد بالای چرخه‌های شارژ در کنار کارکرد پایین خودرو می‌تواند موضوعی باشد که نیاز به بررسی بیشتر دارد.
بنابراین در زمان خرید خودرو برقی دست دوم، بهتر است اطلاعات مربوط به شارژ خودرو نیز در کنار عدد کیلومتر و وضعیت باتری بررسی شود.
بررسی سیستم مدیریت باتری یا BMS
Battery Management System یا BMS یکی از بخش‌های مهم در خودروهای برقی است که وظیفه پایش و مدیریت پارامترهای مختلف مجموعه باتری را بر عهده دارد.
این سیستم اطلاعاتی مانند وضعیت سلول‌ها، دما و ولتاژ باتری را پایش می‌کند و به همین دلیل، بررسی وضعیت آن در زمان خرید یک خودروی برقی کارکرده اهمیت زیادی دارد.
خطاهای ثبت‌شده در BMS می‌توانند اطلاعات مهمی درباره وضعیت مجموعه باتری و عملکرد آن در اختیار قرار دهند. به همین دلیل، بررسی این سیستم بهتر است با تجهیزات مناسب و توسط فرد متخصص انجام شود.
بررسی عملکرد سیستم بازیابی انرژی
Regenerative Braking یا سیستم بازیابی انرژی هنگام کاهش سرعت نیز یکی دیگر از بخش‌هایی است که باید در زمان تست خودرو بررسی شود.
در این سیستم، هنگام کاهش سرعت و رها کردن پدال گاز، بخشی از انرژی حرکتی خودرو به انرژی الکتریکی تبدیل شده و به باتری بازمی‌گردد. میزان عملکرد این سیستم بسته به تنظیمات خودرو می‌تواند متفاوت باشد.
در زمان بررسی خودرو، می‌توان تنظیمات مختلف بازیابی انرژی را امتحان کرد و تفاوت عملکرد خودرو را در هر حالت بررسی کرد. در حالت بازیابی انرژی بیشتر، هنگام رها کردن پدال گاز باید کاهش سرعت محسوس‌تری ایجاد شود و میزان انرژی بازیابی‌شده نیز در اطلاعات نمایش‌داده‌شده توسط خودرو قابل بررسی باشد.
بررسی موتور الکتریکی و سیستم انتقال قدرت
ساختار موتورهای الکتریکی با موتورهای احتراق داخلی تفاوت زیادی دارد و قطعات متحرک و پیچیدگی مکانیکی آن‌ها مشابه موتورهای بنزینی نیست. با این حال، این موضوع به معنی بی‌نیاز بودن خودرو از بررسی موتور و سیستم انتقال قدرت نیست.
در زمان تست رانندگی باید به نحوه شتاب‌گیری خودرو، وجود صداهای غیرعادی، لرزش و واکنش خودرو به فشردن پدال گاز توجه شود.
همچنین بهتر است خودرو فقط در یک شرایط کاملاً عادی آزمایش نشود. شروع حرکت، رانندگی در مسیرهای مختلف، سربالایی و سراشیبی می‌توانند شرایط متفاوتی برای عملکرد سیستم انتقال قدرت ایجاد کنند و تصویر کامل‌تری از وضعیت خودرو در اختیار خریدار قرار دهند.
بررسی سیستم شارژ خودرو
سیستم شارژ یکی از بخش‌های مهم خودروهای برقی است؛ زیرا قابلیت استفاده از خودرو تا حد زیادی به عملکرد صحیح این مجموعه وابسته است.
در بررسی خودرو برقی دست دوم، ابتدا باید پورت شارژ از نظر ظاهری بررسی شود. وجود نشانه‌هایی مانند خوردگی، سوختگی، آسیب فیزیکی یا شل‌شدگی می‌تواند نیازمند بررسی بیشتر باشد.
در صورت امکان، عملکرد خودرو در هر دو روش AC و DC نیز باید بررسی شود تا از صحت عملکرد سیستم شارژ اطمینان حاصل شود.
در کنار پورت شارژ خودرو، تجهیزات شارژ نیز اهمیت دارند. کابل‌ها، کانکتورها و سایر تجهیزات مرتبط باید از نظر سلامت ظاهری و عملکرد صحیح بررسی شوند.
بررسی بدنه، شاسی و کابین؛ بخش‌های معمول اما ضروری
تفاوت خودروهای برقی با خودروهای بنزینی نباید باعث شود بررسی‌های معمول خرید خودروی کارکرده نادیده گرفته شود.
سلامت رنگ و بدنه، شاسی‌ها، سابقه تصادف، وضعیت سیستم تعلیق، میزان کارکرد و سلامت کابین همچنان از موارد مهم در ارزیابی خودرو هستند.
در واقع، خرید خودرو برقی دست دوم به یک بررسی فنی اضافه نیاز دارد و نباید آن را جایگزین بررسی‌های معمول خودروی کارکرده دانست.
در خرید خودرو برقی دست دوم چه مواردی را بررسی کنیم؟
برای ارزیابی یک خودروی برقی کارکرده، بهتر است بررسی‌ها در چند بخش انجام شوند:
- سلامت و وضعیت باتری
- شاخص SOH
- سابقه و نوع شارژ
- وضعیت سیستم مدیریت باتری یا BMS
- عملکرد سیستم بازیابی انرژی
- عملکرد موتور الکتریکی و سیستم انتقال قدرت
- پورت شارژ و تجهیزات شارژ
- سلامت کابل‌ها و کانکتورها
- سلامت بدنه و شاسی
- میزان کارکرد واقعی
- وضعیت سیستم تعلیق
- سلامت کابین و تجهیزات داخلی
جمع‌بندی
خرید خودرو برقی دست دوم تفاوت‌هایی با خرید یک خودروی بنزینی کارکرده دارد. در کنار بررسی‌هایی مانند سلامت بدنه، شاسی، کابین، سیستم تعلیق و میزان کارکرد، باید وضعیت باتری، سیستم مدیریت باتری، سابقه شارژ، سیستم بازیابی انرژی، موتور الکتریکی و مجموعه شارژ نیز بررسی شود.
در این میان، سلامت باتری اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا وضعیت آن می‌تواند تأثیر مستقیمی بر شرایط استفاده از خودرو و ارزش آن داشته باشد. به همین دلیل، بررسی SOH، سابقه شارژ و خطاهای ثبت‌شده در سیستم مدیریت باتری باید بخشی از فرآیند ارزیابی خودرو باشد.
در نهایت، بهترین روش برای خرید خودرو برقی دست دوم این است که خودرو تنها بر اساس ظاهر، عدد کیلومتر یا شرایط ظاهری باتری ارزیابی نشود و پیش از خرید، مجموعه فنی آن توسط متخصص بررسی شود.
