ارزانتر بودن خودروهای چینی در بازارهای جهانی، تنها بخشی از معادله است. با افزایش حضور برندهایی مانند چری، BYD، MG و Omoda در بازارهای خارج از چین، سؤال مهمتری در حال شکلگیری است: این خودروها پس از پایان ماهعسل خرید، از نظر تأمین قطعه، تعمیر و ارزش فروش مجدد چه وضعیتی خواهند داشت؟
خودروهای چینی طی سالهای اخیر با سرعت زیادی وارد بازارهای جهانی شدهاند. قیمت رقابتی، تجهیزات فراوان، نمایشگرهای بزرگ و فناوریهای جدید، از مهمترین عواملی هستند که باعث شدهاند برندهای چینی در اروپا، آمریکای لاتین، خاورمیانه، جنوب شرق آسیا و حتی برخی بازارهای توسعهیافته، توجه خریداران را جلب کنند.
اما موفقیت یک خودرو در بازار جهانی فقط با تعداد فروش سنجیده نمیشود. آزمون واقعی زمانی آغاز میشود که نخستین خودروها به تعمیرگاههای مستقل راه پیدا کنند.
بررسی انجامشده توسط شبکه تعمیرگاههای مستقل ProfiAuto در لهستان، تصویری نسبتاً متعادل از وضعیت خودروهای چینی ارائه میدهد. بر اساس ارزیابی این مجموعه، خودروهایی از برندهایی مانند MG، Omoda، Jaecoo، Chery، BYD و BAIC لزوماً خودروهایی دشوار برای تعمیر نیستند و قطعات مصرفی آنها نیز بهتدریج در بازار مستقل در حال افزایش است.
فیلترها، لنت ترمز، دیسکها و برخی قطعات سیستم تعلیق اکنون برای تعدادی از مدلهای چینی راحتتر پیدا میشوند. با این حال، داستان درباره قطعات کممصرفتر متفاوت است. چراغها، قطعات بدنه، برخی تجهیزات الکترونیکی و قطعات اختصاصی ممکن است همچنان نیازمند سفارش و انتظار طولانی باشند؛ گاهی در حد چند هفته.
این مسئله البته الزاماً مختص خودروهای چینی نیست. حتی خودروهای اروپایی جدید نیز گاهی برای قطعات خاص با تأخیر مواجه میشوند. تفاوت مهم اینجاست که بسیاری از برندهای چینی هنوز سابقه طولانی در بازارهای خارجی ندارند و شبکه تأمین قطعه و تعمیرگاه مستقل آنها در حال شکلگیری است.
قیمت پایین؛ همه ماجرا نیست
یکی از جذابیتهای اصلی خودروهای چینی، قیمت خرید آنهاست. اما هزینه واقعی مالکیت به فاکتورهای دیگری هم وابسته است؛ از مصرف سوخت و هزینه سرویس گرفته تا افت ارزش خودرو و قیمت قطعات.
برای مثال، اگر خودرویی هنگام خرید چند هزار دلار ارزانتر باشد اما چند سال بعد ارزش دستدوم آن سریعتر افت کند، بخشی از مزیت اقتصادی اولیه از بین خواهد رفت. البته درباره ارزش فروش مجدد خودروهای چینی هنوز نمیتوان با قطعیت قضاوت کرد؛ چراکه بسیاری از این برندها مدت کوتاهی است که وارد بازارهایی مانند اروپا شدهاند و هنوز سابقه کافی برای سنجش افت قیمت بلندمدت ندارند.
همین موضوع درباره دوام نیز صادق است. تعمیرکاران ProfiAuto معتقدند هنوز شواهدی وجود ندارد که نشان دهد خودروهای چینی نرخ خرابی غیرعادی دارند، اما از طرف دیگر هنوز برای قضاوت درباره دوام چندینساله آنها زود است.
چری؛ مرحله بعدی پس از فروش
این موضوع برای چری اهمیت ویژهای دارد. این شرکت با سرعت زیادی در حال افزایش حضور خود در بازارهای خارجی است و اروپا یکی از مهمترین نمونههاست. بنابراین چالش آینده چری فقط فروش خودرو نیست؛ بلکه ایجاد یک اکوسیستم پایدار پس از فروش است.
هرچه تعداد خودروهای چری در یک کشور افزایش پیدا کند، انگیزه واردکنندگان قطعه، تعمیرگاههای مستقل و توزیعکنندگان برای سرمایهگذاری روی این برند نیز بیشتر میشود. به همین دلیل، رشد فروش میتواند به تدریج همان مشکلی را که امروز یکی از نقاط ضعف برندهای تازهوارد است، برطرف کند.
از سوی دیگر، گسترش خودروهای هیبریدی و برقی چینی، معادله را پیچیدهتر خواهد کرد. در این خودروها، موضوع فقط لنت و فیلتر نیست و باتری، موتور الکتریکی، سیستمهای مدیریت انرژی، سنسورها و قطعات الکترونیکی اهمیت بیشتری پیدا میکنند.
در نهایت، موفقیت جهانی چری و دیگر خودروسازان چینی زمانی تثبیت خواهد شد که مشتری نه فقط هنگام خرید، بلکه سه، پنج یا حتی ده سال بعد نیز از انتخاب خود راضی باشد.
به همین دلیل، شاید مهمترین رقابت آینده خودروهای چینی دیگر بر سر قیمت و تعداد نمایشگرها نباشد؛ بلکه بر سر این باشد که کدام برند میتواند خودرویش را سریعتر، ارزانتر و مطمئنتر در جاده نگه دارد.
